Nói không với rượu, bia khi tham gia giao thông

Thứ ba, 24 Tháng mười một 2009 09:14 Array In Array
 Bài trả lời phỏng vấn Báo Pháp luật Việt Nam
của bà Trịnh Minh Hiền - Vụ trưởng Vụ Pháp chế  Bộ Giao thông vận tải:
 
              An toàn nhất là không uống rượu, bia
Để hướng tới mục tiêu an toàn giao thông, giảm thiểu tối đa tai nạn, Luật đã đưa ra rất nhiều quy định mới, một trong số đó là quy định về nồng độ cồn cho phép khi điều khiển phương tiện giao thông. Mới đây, ngày 24/3/2009, bước đầu tuyên truyền cho quy định này của Luật, Bộ Y tế, Ủy ban ATGT quốc gia, Tổ chức Y tế thế giới đã phối hợp tổ chức buổi hội thảo “Rượu bia và tai nạn giao thông”. Tuy nhiên, các thông điệp buổi hội thảo đưa ra: “Điều khiển xe trong tình trạng có men rượu là vi phạm pháp luật – Đã uống thì không lái” cũng phần nào tạo ra một sự phản ứng nhất định trong dư luận xã hội vì nhiều lý do như thói quen, tập quán, hoặc chưa rõ vấn đề. Để có thể có một cái nhìn, cách hiểu chính xác nhất về những quy định của luật, cũng như tính phù hợp của nó với xã hội Việt Nam, PV Báo Pháp luật Việt Nam đã có cuộc trao đổi với bà Trịnh Minh Hiền - Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Giao thông vận tải và cũng là thành viên Ban soạn thảo của Luật GTĐB năm 2008.
Quy định như vậy không có nghĩa là phân biệt đối xử...
- Thưa bà, bà hãy cho biết lý do vì sao ở phần quy định về nồng độ cồn cho phép trong máu và khi thở khi điều khiển phương tiện giao thông ở Luật GTĐB năm 2008 lại có nhiều khác biệt so với Luật GTĐB năm 2001 (Luật GTĐB hiện hành) đến vậy. Phải chăng là quy định Luật hiện hành đã lạc hậu, không còn phát huy được tác dụng điều chỉnh?
- Bà Trịnh Minh Hiền: Khi xây dựng Luật GTĐB năm 2001, các nhà làm luật đã thấy được ảnh hưởng của rượu, bia đến khả năng kiểm soát tay lái và những tác hại khôn lường do nó gây ra. Vì thế, ở thời điểm đó, quy định như vậy là khá chặt chẽ, hợp lý và tương thích với quy định của nhiều nước trên thế giới. Tuy nhiên, trong quá trình thực thi luật, thực tế đã cho thấy tình hình tai nạn giao thông vẫn không giảm, mà trái lại ngày càng gia tăng. Sử dụng rượu, bia khi lái xe là nguyên nhân chính dẫn đến các vụ tai nạn giao thông đau lòng, có vụ làm hàng chục người chết và bị thương....
Chính vì thế, từ sự kiến nghị của cơ quan chức năng, Chính phủ nhận thấy rằng điều luật về vấn đề này cần phải được chú trọng trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật GTĐB. Khi bắt tay vào sửa luật, chúng tôi đã nghiên cứu và tham khảo rất kỹ kinh nghiệm quốc tế về vấn đề này. Kết quả cho thấy, rất nhiều nước trên thế giới đã chia quy định về nồng độ cồn cho phép khi điều khiển phương tiện giao thông ra thành 2 đối tượng: môtô, xe gắn máy và ô tô, xe máy chuyên dụng. Đối tượng thứ nhất được phép dùng ở liều lượng nhỏ nhưng đối tượng thứ hai thì cấm hẳn. Sự phân chia như vậy theo chúng tôi là rất chính xác vì khi người lái xe ô tô gây tai nạn thường sẽ kéo theo rất nhiều nạn nhân bị ảnh hưởng, chứ không chỉ riêng mình anh ta. Và, từ thực tế ở nước ta cũng như sự tiếp thu trên, chúng tôi đã xây dựng điều luật. Vì thế, điều luật trong Luật GTĐB năm 2008 đã có sự khác biệt nhất định với điều luật trong Luật GTĐB hiện hành (không chia đối tượng, nồng độ cồn cho phép cao hơn).
Cần phải hiểu rằng quy định như vậy hoàn toàn không có bất kỳ sự phân biệt đối xử nào, mà chỉ dựa trên những nghiên cứu khoa học, thực tiễn, pháp lý... vì mục tiêu chung nhất là đảm bảo an toàn giao thông, giảm thiểu tối đa tai nạn, thương vong.
An toàn nhất là không uống dù rằng luật cho phép
  - Khi luật đang trong quá trình xây dựng, cũng như khi được thông qua và chuẩn bị có hiệu lực, đã có nhiều ý kiến cho rằng cấm hẳn việc sử dụng rượu bia khi lái xe sẽ hợp lý và dễ thực hiện  hơn là  quy định nhiều đối tượng, khó hiểu như vậy. Quan điểm của bà về vấn đề này như thế nào và bà có cách giải thích luật như thế nào để người dân dễ hình dung và áp dụng hơn không?
- Bà Trịnh Minh Hiền: Đúng là trong quá trình lấy ý kiến xây dựng luật, Ban soạn thảo chúng tôi cũng đã nhận được rất nhiều ý kiến đồng tình với việc nên cấm hẳn việc sử dụng bia rượu khi lái xe, trong số đó có không ít là ý kiến của những người sinh sống tại Nam Bộ, vùng đất mà người dân vốn có thói quen lai rai, nhậu nhẹt nhiều. Vì thế, thoạt đầu ở bản dự thảo trình Chính phủ, chúng tôi đã xây dựng luật theo hướng cấm hoàn toàn. Tuy nhiên, ở phiên họp Chính phủ cũng như kết quả thẩm định của Bộ Tư pháp cho thấy, quy định như vậy là không khả thi vì nhiều lý do như: không tương thích với quốc tế (trên thế giới chỉ có gần chục nước theo đạo Hồi có quy định cấm tuyệt đối bia, rượu khi lái xe), phong tục, tập quán của người Việt có nhiều dịp lễ lạt, hiếu hỷ, cũng như điều kiện Việt Nam có tỷ lệ người đi xe máy quá cao...Như vậy, đã đành là cho phép, nhưng cho phép ở mức độ nào là hợp lý thì vấn đề này đã làm ban soạn thảo chúng tôi lúc đó vô cùng đau đầu.
            Tuy nhiên, khúc mắc đã được hóa giải khi chúng tôi có được công thức tính Widmarrk của Đức đã được rất nhiều nước trên thế giới áp dụng. Công thức này cho phép tính toán được nồng độ cồn phù hợp với từng người dựa trên giới tính, tuổi, chiều cao, cân nặng, nồng độ cồn của loại đồ uống, uống sau bao nhiêu giờ...Cẩn thận hơn, tháng 7/2008 chúng tôi đã gửi Công văn số 5086/PC-BGTVT đề nghị Bộ Y tế nghiên cứu và hướng dẫn uống rượu bia sao cho không vượt quá mức nồng độ cồn cho phép theo dự thảo Luật GTĐB. Và ngày 11/8/2008, Bộ Y tế đã có Công văn số 5576/BYT-KCB trả lời rằng “hiện chưa có nghiên cứu nào về tinh toán nồng độ cồn trong máu và khí thở trên người Việt Nam..., trong thời gian chờ đợi, Bộ Y tế xét thấy có thể sử dụng kết quả nghiên cứu do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo...”. Theo như Công văn này của Bộ Y tế thì nam giới có cân nặng từ 45-73kg được phép uống 2 đơn vị uống chuẩn (quy định 01 đơn vị uống chuẩn bằng 10g alcohol, tương đương với 45ml rượu mạnh 40% alcolhol, 360ml bia hoặc 150ml rượu vang 12,5% alcolhol – theo quy định của WHO); nữ giới có cân nặng từ 41-45kg được phép uống 1 đơn vị uống chuẩn, cân nặng từ 41-91kg uống 2 đơn vị uống chuẩn. Nếu quá các quy định này nồng độ cồn trong máu và khí thở sẽ vượt quá luật định.
            Như vậy, nói nôm na, nếu uống bia đàn ông chỉ nên uống 2 lon bia trở xuống, phụ nữ uống 1 lon. Nhưng tôi cũng xin được đặc biệt nhấn mạnh, dù rằng luật cho phép nhưng giới hạn cho phép an toàn nhất vẫn là bằng 0 và an toàn nhất là không uống trước khi lái xe.
            Nếu quyết tâm nhất định chúng ta sẽ làm được
- Câu hỏi cuối cùng thưa bà, là cơ quan xây dựng luật và tới đây sẽ phối hợp để tuyên truyền, triển khai luật, hẳn bà cũng đã dự liệu được những khó khăn khách quan, chủ quan trong quá trình thực thi có nguyên nhân từ ý thức, tập quán của người dân. Bà đã có chuẩn bị gì để giải quyết những khó khăn này?
 

- Bà Trịnh Minh Hiền: Đúng là khi xây dựng luật cũng như thời điểm hiện nay khi luật chuẩn bị đi vào thực hiện, chúng tôi đã nhìn thấy trước rất nhiều khó khăn từ tập quán, thói quen đã đành mà cả từ ý thức chấp hành pháp luật rất kém của người dân chúng ta, bất kể thành phần, địa vị. Chính vì thế, phải có sự phối hợp, vào cuộc đồng bộ của tất cả các cơ quan chức năng như Bộ Công an, Bộ GT-VT, Bộ Tư pháp...và thậm chí là cả bộ máy chính trị, Nhà nước, Đảng viên, công chức. Vì một cuộc khảo sát đã cho thấy tỷ lệ công chức và người có trình độ học vấn ở nước ta sử dụng rượu nhiều rượu bia, gây tai nạn giao thông là khá cao. Bên cạnh đó, cũng cần phải có một chiến dịch tuyên truyền rầm rộ, lâu dài với sự hưởng ứng của tất cả các cơ quan truyền thông đại chúng. Như, theo tôi, với quan điểm của nhà làm luật, quan trọng hơn cả vẫn là một chế tài xử phạt thật nghiêm minh đủ tính răn đe. Hiện nay, chúng tôi đang xây dựng Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ thay thế Nghị định 146/2007/NĐ-CP trước đây với nhiều chế tài, mức xử phạt quyết liệt hơn. Biết rằng, để thay đổi một thói quen, một nếp nghĩ không phải dễ. Nhưng nếu quyết tâm chúng ta sẽ làm được. Thực tế về việc đội mũ xe máy đã chẳng chứng minh điều đấy đó sao.

 

- Xin trân trọng cảm ơn bà!
Hồng Minh (thực hiện)
Theo số liệu thống kê của Cục CSGT đường bộ-đường sắt, từ năm 2004-2008 tai nạn do nguyên nhân từ say rượu, bia luôn chiếm từ 6-8% tổng số vụ TNGT xảy ra trên toàn quốc. Tổng số 500 trường hợp nạn nhân tử vong được Viện Pháp y quốc gia xét nghiệm có 34% nạn nhân có nồng độ cồn trong máu vượt quá mức cho phép. Lái xe trong trạng thái say rượu bia không chỉ là nguy cơ cao dẫn đến TNGT mà còn làm trầm trọng thêm chấn thương khi xảy ra tai nạn, gây phức tạp thêm cho việc gây mê và phấu thuật do sự tương tác giữa thuốc và chất cồn.
 
Các hành vi bị nghiêm cấm:
“...Người lái xe đang điều khiển xe trên đường mà trong máu có nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililít máu hoặc 40 miligam/1lít khí thở hoặc có các chất kích thích khác mà pháp luật cấm sử dụng...” ( Khoản 8 Điều 8 Luật GTĐB năm 2001)
“...Điều khiển xe ô tô, máy kéo, xe máy chuyên dùng trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.
Điều khiển xe mô tô, xe gắn máy mà trong máu có nồng độ cồn vượt quá 50 miligam/100 mililít máu hoặc 0,25 miligam/1 lít khí thở...”  ( Khoản 8 Điều 8 Luật GTĐB năm 2008)
 Theo trang thông tin điện tử Bộ Giao thông vận tải

CÁC BÀI VIẾT KHÁC: